Kto odpowiada za oznakowanie CE
Producent przeprowadza ocenę zgodności, sporządza dokumentację techniczną i podpisuje deklarację zgodności UE. Importer, który wprowadza produkt do obrotu na rynku UE, ma odrębne obowiązki: sprawdzić, czy zostało to zrobione, czy produkt ma znak CE i wymagane informacje oraz czy dokumenty mogą zostać przekazane organowi nadzoru rynku na jego żądanie. Jeśli czegoś brakuje, importer nie może wprowadzić produktu do obrotu.
W praktyce kupujący, który importuje bezpośrednio z fabryki, staje się takim importerem. Kupujący, który nabywa towar od importera z UE, może polegać na jego kontrolach, ale i tak powinien przechowywać kopie najważniejszych dokumentów.
Jakie przepisy dotyczą jakich produktów
| Produkt | Główne przepisy |
|---|---|
| Akumulatorowe wiertarki, zakrętarki udarowe, szlifierki, piły, młotowiertarki | Dyrektywa maszynowa 2006/42/WE, EMC 2014/30/UE, RoHS 2011/65/UE; ładowarki także LVD 2014/35/UE |
| Elektronarzędzia sieciowe | Dyrektywa maszynowa, EMC, RoHS; wymagania bezpieczeństwa elektrycznego LVD są objęte przepisami maszynowymi |
| Akumulatorowe i elektryczne kosiarki, podkaszarki i nożyce do żywopłotu | Dyrektywa maszynowa, EMC, RoHS, dyrektywa hałasowa 2000/14/WE |
| Elektryczne glebogryzarki i kultywatory | Dyrektywa maszynowa, EMC, RoHS |
| Pompy odwadniające, hydrofory i pompy do oczek wodnych | Dyrektywa maszynowa lub LVD w zależności od produktu, EMC, RoHS |
| Wiertarki stołowe, pilarki stołowe | Dyrektywa maszynowa, EMC, RoHS |
Poza oznakowaniem CE produkty z akumulatorami podlegają rozporządzeniu w sprawie baterii (UE) 2023/1542, a każdy produkt elektryczny — dyrektywie WEEE. Oba akty wymagają rejestracji producenta w każdym kraju sprzedaży.
Rozporządzenie maszynowe od 20 stycznia 2027 r.
Dyrektywę maszynową 2006/42/WE zastępuje rozporządzenie w sprawie maszyn (UE) 2023/1230, stosowane od 20 stycznia 2027 r. Dla kupujących ważne są trzy kwestie:
- produkty wprowadzane do obrotu od tej daty wymagają deklaracji zgodności powołującej się na nowe rozporządzenie;
- instrukcje mogą być dostarczane w formie cyfrowej, a wersja papierowa — bezpłatnie na żądanie w chwili zakupu; w przypadku produktów, z których mogą korzystać konsumenci, najważniejsze informacje dotyczące bezpieczeństwa nadal muszą być w opakowaniu na papierze;
- nazwa i adres importera muszą znajdować się na maszynie, a jeśli to niemożliwe — na opakowaniu lub w dokumencie towarzyszącym.
Przy programach na wiosnę 2027 r. już teraz warto zapytać, czy producent wystawi deklarację według nowego rozporządzenia i od jakiej daty produkcji.
Produkty wprowadzone do obrotu na podstawie dyrektywy przed tą datą mogą być dalej sprzedawane. Liczy się moment wprowadzenia do obrotu każdej sztuki, a nie data opracowania modelu — kontener, który dotrze w lutym 2027 r., oceniany jest więc według nowych przepisów.
Dokumenty, o które warto poprosić
- Deklaracja zgodności UE z nazwą producenta, modelem i oznaczeniami typu, wszystkimi zastosowanymi dyrektywami lub rozporządzeniami oraz normami zharmonizowanymi, podpisana i opatrzona datą.
- Raporty z badań, na których opiera się deklaracja, np. według EN 62841 dla ręcznych elektronarzędzi, EN 55014 dla EMC oraz pomiar hałasu na zewnątrz dla kosiarek i podkaszarek.
- Instrukcja obsługi w językach krajów sprzedaży, z zasadami bezpieczeństwa oraz deklarowanymi wartościami drgań i hałasu.
- Projekt tabliczki znamionowej z modelem, napięciem, mocą, rokiem produkcji i znakiem CE.
- Dane akumulatora i ładowarki, w tym typ ogniw, pojemność i podsumowanie badań transportowych dla baterii litowych.
Trzeba sprawdzić, czy numery modeli w dokumentach zgadzają się z produktem, tabliczką znamionową i kartonem. Raport wystawiony dla innej obudowy, silnika lub akumulatora nie jest dowodem dla sprzedawanego produktu. Te dokumenty pozyskujemy i weryfikujemy dla każdego importowanego modelu; więcej szczegółów na stronie jakość i zgodność.
Hałas na zewnątrz: gwarantowany poziom mocy akustycznej
Kosiarki, podkaszarki, nożyce do żywopłotu i część innych urządzeń używanych na zewnątrz muszą mieć etykietę z gwarantowanym poziomem mocy akustycznej w dB(A), zgodnie z dyrektywą 2000/14/WE. Deklaracja musi powoływać się na tę dyrektywę i zastosowaną procedurę oceny zgodności. Brak etykiety hałasowej na akumulatorowej kosiarce to jedno z najczęstszych uchybień przy kontrolach importowanych narzędzi ogrodowych.
Wartości drgań i hałasu w instrukcji
W przypadku narzędzi ręcznych, takich jak szlifierki, młotowiertarki i nożyce do żywopłotu, instrukcja musi podawać emisję drgań i wartości hałasu. Kupujący czasem traktują je jak dane marketingowe. To błąd: muszą one pochodzić z pomiaru według właściwej normy, a brak wartości w instrukcji to luka w dokumentacji.
Deklaracja obejmuje tylko to, co zostało zbadane. Jeśli między zamówieniami fabryka zmieni dostawcę silników, ogniwa akumulatora lub konstrukcję osłony, trzeba zapytać, czy raporty są nadal aktualne. Krótkie pytanie przy ponownym zamówieniu oszczędza problemów przy kolejnej kontroli.
Marka własna a obowiązki producenta
Firma, która umieszcza na narzędziu swoją markę, w świetle prawa może stać się jego producentem. Zgodnie z unijnym prawem produktowym firma, która wprowadza produkt do obrotu pod własną nazwą lub znakiem towarowym, przejmuje obowiązki producenta. Oznacza to, że deklaracja powinna być wystawiona na tę firmę albo ustalenia z faktycznym producentem muszą być jasne i udokumentowane. Warto omówić to z nami przed zatwierdzeniem projektów; na stronie marki własnej wyjaśniamy, jak prowadzimy dokumentację.
GPSR i oferty internetowe
Przepisy CE funkcjonują obok GPSR (rozporządzenie (UE) 2023/988). Każdy produkt wymaga nazwy, adresu pocztowego i e-mailowego producenta oraz podmiotu gospodarczego w UE, oznaczenia typu lub partii oraz informacji o bezpieczeństwie w języku lokalnym. Oferty internetowe muszą zawierać te same dane i zdjęcie produktu. Marketplace’y coraz częściej sprawdzają to przed publikacją oferty.
Sygnały ostrzegawcze w dokumentacji dostawcy
- „certyfikat CE” wystawiony przez nieznaną firmę i przedstawiany zamiast deklaracji zgodności;
- deklaracja dla elektronarzędzia wymieniająca wyłącznie dyrektywę EMC;
- kilkuletnie raporty z badań dla modelu, który od tego czasu został zmieniony;
- kosiarka bez etykiety hałasowej lub instrukcja bez wartości drgań;
- numery modeli niezgodne z kartonem lub tabliczką znamionową.
Żaden z tych sygnałów nie oznacza automatycznie, że produkt jest niebezpieczny, ale każdy oznacza, że nie da się jeszcze wykazać jego zgodności. Przed zamówieniem trzeba poprosić o poprawione dokumenty. Kto woli kupować z wykonanymi kontrolami, znajdzie modele w kategorii wiertarki i wkrętarki – wystarczy przesłać nam listę potrzebnych pozycji.
